Volgens ons moet 2016 niet enkel gezien worden als het jaar waarin Trump spijtig genoeg de overwinning binnenrijft maar ook als het jaar waarin volgens ons de popmuziek volwassen is geworden. Zo leverde Lady Gaga juist haar album Joanne af waarmee ze aantoont dat ze haar masker heeft afgeworpen en dat ze vanuit haar eigen persoonlijke wereld erg mooie en indrukwekkende popsongs weet te schrijven. Danny Brown met Atrocity Exhibition en Common met Black America Again leverden twee van de beste hiphopalbums in een lange tijd af terwijl Blood Orange en Frank Ocean met Freetown Sound en Blond lieten horen dat er ook een totaal andere vorm van r&b kan bestaan en dat ze het genre serieus hebben laten evolueren. Ook Nick Cave en Bon Iver lieten een totaal andere kant van zichzelf horen op hun nieuwe albums. Het is niet erg verrassend dat een heleboel van de bovenstaande artiesten een Afro-Amerikaanse achtergrond hebben en dat ze door de constante druk die op de Afro-Amerikanen ligt in hun thuisland dat ze enorm hard reageren op het politiegeweld en de sfeer die er in de Verenigde Staten hangt.

Ook Alicia Keys veroordeelt al het geweld met haar album HERE. Beyoncé bracht eerder op het jaar haar magnum-opus Lemonade uit waarmee ze met haar videoclips ook probeerde af te rekenen met bepaalde zaken die er momenteel aan het gebeuren zijn rond het racisme. En met het bijbehorende visuele album ging Beyoncé er helemaal op in. Het enige nadeel bij Beyoncé is dat de kitsch zich dikwijls achter de hoek staat te verschuilen Haar zus Solange Knowles daarentegen pakt het op een totaal andere manier aan. Solange Knowles is qua muziek eigenlijk helemaal niet zo bekend bij ons omdat haar vorige twee albums niet echt de moeite waren. Haar eerste langspeler Solo Star was een poging om dezelfde weg te kunnen inslaan als haar zus deed met Destiny’s Child terwijl Sol-Angel and the Hadley St. Dreams dan weer een flauw retro-soul afkooksel was. En dat is iets wat bij Beyoncé ook lang heeft gespeeld. Ze kregen enorm veel druk opgelegd om een album te maken dat iedereen van hen verwachtte.

Hun eigen keuzevrijheid werd beperkt tijdens die eerste albums die de zussen maakten maar een echte doorbraak forceerde Beyoncé toch wel met haar album 4. Daar begon Beyoncé meer en meer haar eigen weg te zoeken en dat creatieve pad kwam voor het eerst tot een waar hoogtepunt met haar titelloze plaat. Solange volgt het voorbeeld van haar grote zus en dat doet ze vooral met nog meer aandacht voor de creativiteit en een lange tocht die ze heeft afgelegd om dit album te maken. Solange is al jaren bezig met het schrijven van de nummers want een aantal jaar geleden had ze een mentale breakdown aangezien het allemaal wat teveel werd voor haar. Ze wilde haar gedachten neerschrijven in muziek waarmee ze iets te zeggen had. Na wat rust heeft ze die tocht verdergezet en met het politiegeweld in Ferguson en Baltimore vond ze meer en meer haar inspiratie. En dat zorgt ervoor dat ze een album heeft weten te creëren waarmee ze zonder zich ervoor te verantwoorden en zonder angst de plek van de Afro-Amerikanen weet te duiden en ze een stem weet te geven. Een stem die vooral rustig zijn weg baant en niet zozeer de stevigheid van Beyoncé nodig heeft.

Ze ontziet de excuses van de blanke Amerikaan ook niet en ze maakt vooral duidelijk dat ze hun verantwoordelijkheid moeten opnemen als ze iets in de Amerikaanse maatschappij willen veranderen. In Weary vertelt ze ons vooral dat ze alle excuses beu is en dat ze het marginaliseren en alle subtiele en niet zo subtiele discriminatie beu is. En daarmee focust ze zich niet alleen op racisme tegenover de Afro-Amerikanen maar tegen elk onderscheid tussen geslacht, ras, klasse en seksualiteit. Ze wilt met het nummer aantonen dat we alle systemen die alles proberen te verdelen moeten aanvechten. Ze wilt vooral dat we allemaal een zijn. Muzikaal wordt ze vooral bijgestaan door Raphael Saadiq die de productie van het album voor zijn rekening nam en eigenlijk ook al jaren meedraait in het r&b genre en daarin ook enkele parels uitbracht. Ook Borderline is een topnummer waarmee ze duidt dat we bepaalde gevestigde ideeën moet aanvechten. En dat we tijdens deze tocht die volgens haar eerder een marathon dan een sprint is zeker en vast onszelf ook in de gaten moeten blijven houden en je jezelf er niet mag in verliezen.

Maar op het album gaat ze de confrontatie met de maatschappij ook niet uit de weg. Don’t Touch My Hair is er daar een mooi voorbeeld van aangezien ze met dat nummer vooral aanvecht dat de blanke Amerikaanse bevolking nog steeds op een bepaalde manier en erg stereotiep naar de Afro-Amerikaanse bevolking kijkt. En daarbij gaat ze niet enkel voor de confrontatie want ze probeert ook het voorbeeld te geven en de dialoog aan te gaan. En ze duidt ook bepaalde zaken erg duidelijk tijdens de erg interessante interludes. Zo krijgen we mening van haar moeder Tina te horen in de interlude Tina Taught Me waarin haar moeder afrekent met het vooroordeel van vele blanke Amerikanen dat we niet alleen maar Afro-Amerikaanse geschiedenis te horen moeten krijgen. Maar wat Tina ondertussen duidt dat is het feit dat ze al wel jarenlang de geschiedenis van de blanke Amerikanen op school moeten leren. En van het album is erg veel te leren aangezien er bij ons ook nog steeds te weinig aandacht wordt gegeven aan de misdaden die we in Congo hebben gepleegd toen we het land hebben gekoloniseerd.

En het album werpt volgens ook een licht over al het racisme dat in onze Belgische maatschappij ook overvloedig aanwezig is en waarover ook erg belachelijk wordt gedaan. Dit vooral omdat het dikwijls allemaal erg geminimaliseerd wordt en het vicieuze cirkels lijken te worden. Solange weet iedereen dus een spiegel voor te houden in een muzikale setting die bevolkt wordt door spaarzame beats en songs die je erg diep weten te raken. Muzikaal is het een minimalistische plaat geworden waarbij less is more de grote boodschap is geworden en waarmee ze afrekent met alle vooroordelen over Afro-Amerikanen en alle racisme dat nog overvloedig aanwezig is in de hele wereld. Het album is politiek en muzikaal een essentieel meesterwerk. Wat vooral erg jammer is dat is het gegeven dat er ettelijke jaren ook al songs en albums als deze nodig waren en dat het racisme toch blijft overleven. De ware moraal van het verhaal dat is dat we allemaal een deel van dat racisme uitmaken en dat we het allemaal moeten aanvechten en dat het daarbij niet uitmaakt welke huidskleur, welk geloof, welk geslacht of welke seksuele geaardheid we hebben.

Solange – 30 september 2016 – Producer Solange, Raphael Saadiq – Saint/Columbia Records