Iedereen die een kind is uit de jaren ’80 of opgroeide met oudere broers zoals ik leerde Jan Zonder Vrees kennen door de langspeeltekenfilm. Jan Zonder Vrees was het geesteskind van de Antwerpse schrijver Constant De Kinder. De toenmalige BRT gaf de opdracht aan Jef Cassiers om een tekenfilm te maken rond het personage van Jan Zonder Vrees dat niet alleen centraal stond in het boek van Constant De Kinder maar waar ook een hele reeks boeken rond werd geschreven door tal van toenmalige vooraanstaande jeugdauteurs zoals Karel Verleyen en Julien van Remoortere om er nog maar enkele van te noemen. Jef Cassiers kreeg maar een beperkt budget maar toch wist hij samen met zijn illustratoren waar Dirk Depaepe aan de leiding van stond een unieke tekenfilm te maken waarin hij ook refereerde naar oude meesters van de schilderkunst. Er kwam niet alleen een langspeelfilm want de tekenfilm werd ook uitgezonden op BRT1 als een mini-serie van 8 x 10 minuten.

Het verhaal van Jan Zonder Vrees speelt zich af in het Antwerpen van 1410 waar we getuige zijn van een enorm sterke jongen die tonnen uit het ruim van een schip laadt. De schipper wil hem niet betalen voor zijn werk maar wanneer Jan Zonder Vrees die voor niemand bang is zijn vuisten bovenhaalt zien we de schipper al snel zijn schuld inlossen. Jan is de kleinzoon van moeder Neeltje die in Antwerpen in de Krabbenstraat woont. Jan is eigenlijk voor niemand bang en ook niet voor spoken op het kerkhof. Maar daar op het Kerkhof gebeurt iets erg tragisch waardoor Jan in de gevangenis dreigt te belanden. Al snel vlucht hij weg uit Antwerpen en laat hij de stad achter zich. Op zijn tocht naar ergens anders ontmoet hij Dokus en ondertussen belandt hij in Dendermonde waar hij gaat strijden tegen waterduivel Kludde die de mensen in de streek onder de knoert houdt. Voor de stemmen van de tekenfilm mocht Jef Cassiers rekenen op de grote kleppers van toen zoals Jan Decleir, Jef Burm, Jan Pauwels, Dries Wieme, Ann Petersen, Ward de Ravet, Nolle Versyp en Dora Van Der Groen om er nog maar enkele van op te noemen.

alainpierre-janzondervrees-2

Maar wat bij velen toen het meest in het oog sprong dat was de soundtrack van de tekenfilm die zelfs voor toenmalige normen vrij buitenaards klonk door zijn originele soundscapes en de manier waarop middeleeuwse melodieën samengebracht werden met 80’s klanken. De verantwoordelijke voor die soundtrack was de Brusselse componist en sound designer Alain Pierre. Alain Pierre is een componist die vooral gekend is onder insiders van de film en de wereld van de soundtracks. Alain Pierre werkte mee aan 500 projecten en heeft zelfs samengewerkt en meegewerkt aan soundtracks als Jurassic Park en met grote namen in de wereld zoals Steven Spielberg, Ennio Morricone en George Lucas. En zoals we hierboven al zeiden zijn er vele mensen geweest die helemaal getriggerd werden door de soundtrack van Jan Zonder Vrees maar helaas werd de soundtrack nooit uitgebracht tot nu. Ziggy Devriendt die sommigen ook kennen onder zijn alias DJ Nosedrip heeft contact opgenomen met Alain Pierre en samen met de componist heeft hij de originele spoelen terug bovengehaald met de plannen om de soundtrack uiteindelijk terug uit te brengen.

En dat doet Ziggy Devriendt op het nieuwe label Stroom dat een sublabel is van Music Mania. De soundtrack van Jan Zonder Vrees is dus ondertussen op vinyl uitgebracht wat een unicum is. De release is een prachtige uitgave geworden met veel oog voor detail en een uitstekende klank door het vele werk dat Alain Pierre en Ziggy Devriendt in de release hebben gestoken. Alleen al de cover van de soundtrack mag vrij legendarisch genoemd worden want daar zien we direct Jan Zonder Vrees prijken in al zijn glorie. De soundtrack is uitgebracht in een gatefold-hoes en wat daarbij direct opvalt dat zijn de stills uit de film en de schetsen van de tekeningen die gebruikt werden in de film. Op de achterkant van de hoes staat dan weer het verhaal van hoe de soundtrack tot stand kwam verteld door regisseur Jef Cassiers. Een man die helaas drie jaar nadat de tekenfilm werd uitgebracht overleed. De soundtrack zelf begint met de intro en het thema van de film dat direct dat mysterieuze aspect bovenhaalt en dat iconische lied laat horen dat nog gebrandmerkt staat in heel wat geheugens door dat angstaanjagende gevoel dat de film je als kind gaf.

alainpierre-janzondervrees-1

Nadien blijft de spanning en het mysterie in de muziek hangen en krijgen we stukken muziek te horen die Alain Pierre allemaal bij een bepaald scène van een tekenfilm componeerde. Zo krijgen we stukken als Het Geheim Van Tijs, Fluitende Jan, De Overval Op Jan, Jan Zijn Moeder en tal van andere stukken waarmee Alain Pierre een perfecte symbiose wist vast te grijpen tussen een middeleeuws geluid en de 80’s. En wat ons nog meer opvalt dat is hoe actueel de soundtrack nu eigenlijk nog steeds is mede door het succes van soundtracks als Drive en Stranger Things die zich helemaal onderdompelen in dat vage bestaan van de jaren ’80. Want vaag en mysterieus is hoe de soundtrack het beste te omschrijven is en de manier waarop de songs je meeslepen is nog steeds even fascinerend. Want de soundtrack is een ware onderdompeling in een wereld van synthesizers, ongekende klanken en mysterieuze instrumenten. De release is een echt hebbeding die je snel in huis moet halen want dit mag gerust gezien worden als een van de meest legendarische soundtracks uit de Belgische filmgeschiedenis. Het perfecte voer voor fans van originele soundscapes en bizarre klanken maar ook voor de vele liefhebbers van soundtracks uit de 80’s die de onschuld en onbezonnenheid uit die jaren nog steeds hoog in het vaandel dragen. De soundtrack is te bestellen bij de lokale platenboer of te verkrijgen bij Music Mania in Gent.

Alain Pierre – 2016 – Stroom/Music Mania